Thư mục

Hỗ trợ kỹ thuật

  • (Hotline:
    - (04) 66 745 632
    - 0982 124 899
    Email: hotro@violet.vn
    )

Thống kê

  • lượt truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Thư viện Giáo án điện tử.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

    skkn: "Dạy toán 5"

    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Vũ Thu Trang
    Ngày gửi: 19h:28' 07-07-2008
    Dung lượng: 84.0 KB
    Số lượt tải: 671
    Số lượt thích: 0 người

    A. Phần mở đầu

    Trong chương trình môn Toán ở Tiểu học, nội dung các yếu tố hình học có thể chia thành 3 loại:
    1. Các nội dung “Hình học thuần tuý” gồm các kiến thức, kĩ năng hình học chuẩn bị cho việc học Hình học ở trung học cơ sở như nhận dạng, phân biệt hình, mô tả, biểu diễn hình: vẽ hình, tạo hình (cắt, ghép, xếp hình. . .), biến đổi hình (tạo ra các hình có cùng diện tích).
    2. Các nội dung “hình học đo lường”, trong đó phần cốt lõi chính là tính toán với các số đo đại lượng hình học như chu vi, diện tích, thể tích.
    3. Nội dung giải toán có lời văn, trong đó sự kết hợp giữa hình học, số học và đo lường nhằm tạo ra các tình huống để vận dụng các kiến thức đã học theo yêu cầu của việc tập dượt phương pháp giải toán, đồng thời giúp các em học sinh (nhất là ở lớp 5) làm quen dần với phương pháp suy diễn.
    Các bài toán có nội dung hình học ở lớp 5 giữ vai trò rất quan trọng. Khi giải các bài toán này học sinh phải biết vận dụng tổng hợp nhiều kiến thức và hiểu biết về:
    - Các công thức tính chu vi, diện tích, thể tích các hình (cả các công thức tính ngược).
    - Cách giải các loại toán điển hình, đường lối chung để giải các bài toán.
    - Các phép tính số học trên số tự nhiên, phân số, số thập phân và số đo các đại lượng.
    - Cách tính giá trị những “đại lượng” thông dụng trong cuộc sống như:
    + Sản lượng =Năng suất x Diện tích
    + Số lượng gạch lát nền
    
    Diện tích nền nhà
    
    
    
    Diện tích một viên gạch
    
    
    
    
    
    + Thời gian nước chảy đầy bể
    
    Thể tích bể nước
    
    
    
    Lưu lượng của vòi nước
    
    
    + Mật độ dân số
    
    Số người (cư trú)
    
    
    
    Diện tích (cư trú)
    
    - Cách sử dụng Tiếng Việt để trình bày và diễn đạt.
    Chính vì vậy, khả năng giải toán lời văn có nội dung hình học thường được coi là một tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá trình độ hiểu biết và năng lực vận dụng các kiến thức toán học của học sinh lớp 5.
    Ngoài ra, qua việc dạy học sinh giải các bài toán lời văn có nội dung hình học giáo viên còn có thể:
    - Giúp học sinh từng bước phát triển tư duy, rèn luyện phương pháp suy nghĩ và kĩ năng suy luận lôgic, khêu gợi và tập dượt khả năng phóng đoán, tìm tòi.
    - Giúp học sinh tập trung vận dụng các kiến thức toán học vào cuộc sống.
    - Rèn luyện cho học sinh những thói quen và đức tính tốt của một người lao động mới như: ý chí tự lực vượt khó, tính cẩn thân, chu đáo, cụ thể, làm việc có kế hoạch, có kiểm tra kết quả cuối cùng, từng bước hình thành và rèn luyện thói quen, khả năng suy nghĩ độc lập, linh hoạt, khắc phục cách suy nghĩ máy móc, rập khuôn, xây dựng lòng ham thích tìm tòi, sáng tạo, . . .
    Với mong muốn được góp phần nâng cao chất lượng dạy giải toán lời văn có nội dung hình học nói riêng và chất lượng dạy học môn Toán nói chung, tôi xin trình bày phương pháp hướng dẫn học sinh lớp 5 giải toán lời văn có nội dung hình học.










    B- Phần nội dung

    I. Điều tra cơ bản
    Qua một số năm dạy lớp 4 và lớp 5, khi dạy giải các bài toán lời văn có nội dung hình học tôi nhận thấy học sinh còn một số hạn chế sau:
    - Chưa biết tóm tắt bài toán một cách hợp lí.
    - Phân tích bài toán, xác định những kiến thức tổng hợp cần vận dụng để giải bài toán còn lúng túng, máy móc, thiếu linh hoạt.
    - Vận dụng các công thức tính ngược còn yếu.
    - Không nhớ các công thức (quy tắc) tính toán về hình học.
    v.v…
    Nguyên nhân của những tồn tại trên:
    - Học sinh không đọc kĩ đề toán
    - Trình độ ngôn ngữ, kĩ năng đọc hiểu của học sinh còn hạn chế.
    - Khi dạy, giáo viên còn coi nhẹ các bước trong quá trình giải toán.
    - Giáo viên ít chú ý hệ thống những kiến thức tổng hợp cần vận dụng để giải bài, chưa coi trọng việc làm rõ mối quan hệ giữa các công thức (quy tắc) tính toán.
    - Giáo viên chưa trú trọng đúng mức đến việc nâng cao năng lực tư duy của học sinh.
    v.v…
    II. Phương pháp hướng dẫn học sinh giải toán lời văn có nội dung hình học
    Trong chương trình Toán 5 có hẳn một chương trình Hình học gồm 43 tiết, tuy vậy các bài toán lời văn có nội dung hình học vẫn được xếp xen kẽ trong rất nhiều tiết học của hầu hết các chương. Các bài toán rất đa dạng, song các dạng hay gặp là:
    - Các bài toán về diệnt tích các hình phẳng, kèm nội dung:
    + Tính năng suất, sản lượng,…
    + Lát gạch, chừa đường làm lối đi, lợp nhà,…
    + Mở rộng (hoặc thu hẹp) ruộng, vườn, sân,…
    - Các bài toán về thể tích các hình (khối), kèm theo nội dung:
    + Tính diện tích xung quanh, toàn phần (kèm theo là việc quét vôi, sơn cửa, làm các đồ dùng có dạng hình khối,…)
    + Xây tường (tính số gạch)
    + Đào đất, đắp nền, rải đá (sỏi),…
    + Bể nước có vòi nước chảy vào,…v.v…
    Để giúp học sinh giải được các bài toán lời văn có nội dung hình học, trước hết tôi chú trọng đến việc thường xuyên ôn tập và hệ thống hoá các công thức (quy tắc) tính toán về hình học, làm rõ mối quan hệ giữa các công thức (quy tắc) để các em nhận thấy có thể từ công thức (quy tắc) này suy ra công thức (quy tắc) kia, nhớ và vận dụng linh hoạt khi làm bài.
    Việc hướng dẫn học sinh giải các loại toán lời văn có nội dung hình học cũng phải tuân theo đường lối chung để hướng dẫn học sinh giải toán (thông thường) gồm 4 bước:
    Bước 1: Đọc kĩ đề toán để xác định cái đã cho, cái phải tìm.
    Bước 2: Thiết lập mối quan hệ giữa cái đã cho và cái phải tìm bằng cách tóm tắt đề toán dưới dạng sơ đồ, hình vẽ, hoặc ngôn ngữ ngắn gọn.
    Bước 3: Phân tích bài toán để thiết lập trình tự giải
    Bước 4: Thực hiện các phép tính theo trình tự giải đã có để tìm đáp số (có thử lại trên nháp) và viết bài giải.
    Khi học sinh giải các bài toán lời văn có nội dung hình học tôi luôn luôn vận dụng cả 4 bước trên, đặc biệt là bước phân tích bài toán. Với mỗi bài cụ thể tôi đều chú ý kựa chọn hệ thống câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu, ngôn ngữ chính xác để hướng dẫn học sinh phân tích bài toán theo các cách khác nhau (nếu có thể được) nhằm giúp các em xác định được những kiến thức tổng hợp cần vận dụng để làm bài và tìm ra các cách giải khác nữa (đối với học sinh khá, giỏi). Việc hướng dẫn học sinh tóm tắt bài toán cũng rất cần được chú ý. Tuỳ nội dung của bài toán, giáo viên có thể giúp các em tóm tắt bằng sơ đồ, hình vẽ hoặc ngôn ngữ ngắn gọn để thuận tiện cho việc phân tích, tìm hướng giải. Ngoài ra, khi học sinh trình bày bài giải giáo viên cần kiểm tra, uốn nắn việc sử dụng ngôn ngữ, kí hiệu toán học sao cho thật chính xác, hợp lí.
    Sau đây tôi xin trình bày cách hướng dẫn học sinh giải một số bài toán lời văn có nội dung hùnh học thường gặp ở lớp 5.
    Ví dụ 1:
    Chu vi một vườn rau hình chữ nhật là 97 m. Chiều dài hơn chiều rộng 11,5m. Biết rằng mỗi mét vuông thu hoạch được 2,4 kg rau. Tính số rau thu hoạch đuợc trên cả khu vườn.
    a- Yêu cầu
    Bài toán này yêu cầu học sinh vận dụng tổng hợp các kiến thức và kĩ năng về:
    - Cách tính chu vi, diện tích hình chữ nhật
    - Cách tính sản lượng theo năng suất và diện tích.
    - Giải bài toán điển hình: Tìm hai số khi biết tổng và hiệu.
    - Cách làm tính đối với số tự nhiên và số thập phân.
    b- Hướng dẫn giải
    1. Tìm hiểu đề toán:
    - Bài toán cho gì? (Vườn rau hình chữ nhật, chu vi 97 m, chiều dài hơn chiều rộng 11,5 m; 1m2 thu được 2,4 kg rau).
    - Bài toán hỏi gì? (cả vườn rau thu hoạch được bao nhiêu kilogam rau?)
    2. Tóm tắt bài toán:
    Có thể hướng dẫn học sinh một trong các cách tóm tắt sau:
    Cách 1: Chu vi vườn rau hình chữ nhật: 97 m
    Chiều dài hơn chiều rộng: 11,5 m
    1 m2: 2,4 kg
    Cả vườn: …. kg?
    Cách 2:
    Chiều rộng
    
    
    Chiều dài
    
    
     1 m2: 2,4 kg
    Cả vườn:………kg ?
    Cách 3:
    P = 97 m
    1 m2: 2,4 kg
    S: …….. kg?
    
    
    (ở đây P là chu vi, S là diện tích vườn.)
    3. Phân tích bài toán:
    - Bài toán hỏi gì ? (Số kg rau thu hoạch trên cả vườn).
    - Muốn tìm số rau đó ta làm thế nào ? (Lấy số rau thu hoạch trên 1 m2 (hay năng suất) nhân với diện tích vườn).
    - Năng suất biết chưa? (Biết rồi).
    - Diện tích vườn biết chưa ? (Chưa biết).
    - Muốn tìm diện tích vườn ta làm thế nào? (Lấy chiều dài nhân với chiều rộng).
    - Chiều dài, chiều rộng biết chưa ? (Chưa). Nhưng đã biết gì về chiều dài và chiều rộng ? (Hiệu là 11,5m).
    - Vậy cần biết thêm gì nữa ? (Tổng hoặc tỉ số của chúng).
    - Có thể tính tổng của chiều dài và chiều rộng bằng cách nào ? (Lấy chu vi chia đôi).
    Từ sự phân tích trên học sinh thực hiện các phép tính và viết bài giải theo trình tự:
    - Tính nửa chu vi mảnh vườn.
    - Tính chiều dài, chiều rộng vườn.
    - Tính diện tích vườn.
    - Tính số rau thu hoạch.
    4. Trình bày bài giải:
    Nửa chu vi vườn rau là: 97: 2 = 48,5 (m).
    Chiều dài vườn rau là: (48,5 + 11,5) : 2 = 30 (m).
    Chiều rộng vườn rau là: 30 - 11,5 = 18,5 (m)
    Diện tích vườn rau là: 30 x 18,5 = 555 (m2)
    Số rau thu hoạch được là: 2,4 x 555 = 1332 (kg)
    Đáp số: 1332 kg rau
    Ngoài cách giải thông thường như trên, giáo viên còn có thể hướng dẫn học sinh phân tích và giải mà không dùng đến quy tắc giải ba
     
    Gửi ý kiến

    ↓ CHÚ Ý: Bài giảng này được nén lại dưới dạng ZIP và có thể chứa nhiều file. Hệ thống chỉ hiển thị 1 file trong số đó, đề nghị các thầy cô KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI NHẬN XÉT  ↓

    print

    Nhấn Esc để đóng