Chào mừng quý vị đến với Thư viện Giáo án điện tử.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

TIết 96-97: TIếng nói của văn nghệ

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Phương
Ngày gửi: 22h:21' 20-05-2008
Dung lượng: 80.0 KB
Số lượt tải: 199
Số lượt thích: 0 người
Tiết 96-97: Tiếng nói của văn nghệ
(Nguyễn đình Thi)
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kỳ diệu của nó đối với đời sống cuả con người qua đoạn trích nghị luận ngắn, chặt chẽ, giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi
Tích hợp với phần Tiếng Việt ở bài các thành phần biệt lập, với phần TL văn ở bài (nghị luận XH- Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống)- với phần văn ở bài ý nghĩa văn chương (lớp 7)
Rèn luyện kỹ năng đọc – hiểu văn bản nghị luận
B. Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Kiểm tra bài cũ:
+ Tác giả Chu Quang tiềm khuyên chúng ta nên chọn sách và đọc sách như thế nào? Em đã làm theo lời khuyên ấy đến đâu?
+ Kể lại mục Mỗi ngày một cuốn sách (chương trình chào buổi sáng) phát gần nhất mà em đã theo dõi và ghi nhớ.
+ Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
Tổ chức học sinh tiếp nhận kiến thức mới:
Hoạt động của thầy và trò
GV: hơn 30 năm làm tổng thư ký hội nhà văn Việt Nam, ông là một nghệ sỹ đa tài: văn, thơ, nhạc, soạn kịch, viết lý luận phê bình và quản lý lãnh đạo văn nghệ
- Ông viết bài này khi ông 24 tuổi, đại biểu quốc hội khóa đầu tiên.
- Thời kì chúng ta đang xây dựng một nền văn nghệ mới đậm đà dân tộc và đại chúng gắn bó với cuộc kháng chiến và nhân dân.
Yêu cầu đạt:
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Nhà văn Nguyễn Đình Thi (1924-2003) quê ở Hà Nội
Tài năng đa dạng, nhà thơ, nhà văn
Sáng tác nhạc, soạn kịch, viết lý luận phê bình
Giải thưởng vă học Hồ Chí Minh năm 1996

2. Tác phẩm: Tìm hiểu mấy vấn đề văn nghệ, viết năm 1948, thời kỳ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.

- HS đọc văn bản
- Tìm hiểu một số chú giải trong SGK
- Bổ sung: phật giáo diễn ca: Bài thơ dài nôm na, dễ hiểu về nội dung đao phật
- Phẫn khích: kích thích, căm thù, phẫn nộ.
3. Đọc và giải thích từ khó:1-2-3-4-5-6-8-10-11

? Phương thức biểu đạt của văn bản? Kiểu lập luận của văn bnr là gì?
4. Kiểu loại văn bản: Nghị luận về một vấn đề văn nghệ- Lập luận giải thích và chứng minh

? Hãy chỉ ra bố cục và hệ thống luận điểm. Nhận xét về bố cục?
-> Bố cục hợp lý, chặt chẽ, tự nhiên, tập trung xoay quanh 3 luận điểm

5. Bố cục đoạn trích- Hệ thống luận điểm:
a. (Từ đầu… cách sống của tâm hồn)
Nội dung và sứ mệnh của văn nghệ là phản ánh thực tại khách quan. (lời gửi, lời nhắn nhủ của nhà nghệ sỹ tới người đọc, người nghe)
b. “Chúng ta… trang giấy” Sức mạnh và ý nghĩa kỳ diệu của văn nghệ:
c. (Đoạn còn lại): Con đường riêng của văn nghệ đối với người tiếp nhận.


? Em hiểu “văn nghệ” là gì? Nhan đề “Tiếng nói của văn nghệ” là tiếng nói của ai?
? Văn học- nghệ thuật- Tiếng nói của văn nghệ” là tiếng nói của người nghệ sĩ
- GV: Để làm sáng tỏ luận điểm này, tác giả đã đưa ra một số luận cứ tiêu biểu.
? Em hãy xác định những luận cứ trong đoạn đàu của bài viết?


II. Phân tích





1. Nội dung và sứ mênh của văn nghệ:
- Văn nghệ phản ánh thực tại khách quan của cuộc sống
- Văn nghệ biểu hiện cái chủ quan của người sáng tạo. (Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chung quanh)
* Nói gọn lại: Văn nghệ không chỉ phản ánh cái khách quan mà còn biểu hiện cái chủ quan của người sáng tạo.


? Để làm sáng tỏ luận cứ trên. Tác giả đã đưa ra phân tích các dẫn chứng nào? Vì sao?

- HS đọc thầm đoạn văn Nguyễn Du viết.. hay Tôn XTôi; tự phân tích cách nêu dẫn chứng của tác giả và rút ra nhận xét




? Sau khi đưa và phân tích hai dẫn chứng tác giả còn đưa ra lời bình và lời nhận xét như thế nào?



- Để làm rõ luận điểm, Tác giả chọn nêu hai dẫn chứng rất tiêu biểu, dẫn từ hai tác giả vĩ đại của văn học dân tộc và văn học thế giới. Cách nêu và dẫn rất cụ thể. Hai câu thơ nổi tiếng tuyệt vời trong TKiều với lời bình.
- Hai câu thơ tả cảnh mùa xuân tươi đẹp
- Hai câu thơ làm chúng ta rung động với cái đẹp lạ lùng mà tác giả đã miêu tả.
- Cảm thấy trong lòng ta có những sự sống tươi trẻ luôn tái sinh
- Đó chính là lời gửi, lời nhắn- Một trong những nội dung của Truyện Kiều.
- Lời bình về cái chết thảm khốc của An-Na-Ka-rê-ni-na (trong tiểu thuyết cùng tên cuả LTXTôi (Nga) đã làm cho người đọc bâng khuâng, thương cảm không quên. Đó chính là lời gửi, lời nhắn- Một trong những nội dung tư tưởng tình cảm độc đáo của tác phẩm VHọc.

? Theo em, những dẫn chứng này có tác dụng gì với người đọc, người nghe.
- Thấy cái hay, cái đẹp, thương cảm cuộc sống và con người.
? Đó chính là những lời nhắn, lời gửi là thông điệp của ai đối với ai?
- Lời gửi, lời nhắn luôn luôn toát lên từ nội dung hiện thực khách quan được biểu hiện trong tác phẩm, nhưng nhiều khi lại được nói ra một cách trực tiếp, rõ ràng, có chủ định.
Trăm năm trong…
Trải qua…
Những… lòng
(NDu)
Trước đèn xem truyện Tây minh
Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le
(NĐC- Lục VânTiên)




=> Lời gửi, lời nhắn. nội dung, tư tưởng, tình cảm độc đáo của người viết.


- HS đọc đoạn “Lời gửi của nghệ thuật… một cách sống của tâm hồn”
? Đoạn này Nguyễn Đình Thi đi sâu vào bàn về vấn đề gì?
GV: Tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu từ ở thực tại đời sống nhưng không phải là sự sao chép đơn giản chụp ảnh nguyên xi, máy móc, thuyết lý khô khan, đơn điệu mà văn nghệ…




Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ


Chứa đựng những say sưa, vui buồn, mơ mộng của người nghệ sỹ
Là tư tư tưởng, tấm lòng của người nghệ sỹ gửi gắm trong đó.
Làm rung cảm, ngỡ ngàng, mở rộng và phát huy vô tận qua bao thế hệ bạn đọc.

? Tác giả so sánh nội dung của văn nghệ khác với nội dung của các bộ môn khoa học như dân tộc, xã hội, địa lý là gì?
- GV: Các bộ môn đó khám phá, miêu tả, đúc kết bộ mặt tự nhiên –Xh, qui luật khách quan.

- GV củng cố, chuyển ý khái quát tiết 2
Văn nghệ khám phá thể hiện chiều sâu tính cách, số phận của con người
Văn nghệ phản ánh đời sống tình cảm sinh động của con người qua cái nhìn và tình cảm cá nhân của người nghệ sỹ

C. Củng cố, dặn dò:
Nhắc lại những luận cứ lớn của luận điểm 1 ở bài học là gì?
Chuẩn bị luận điểm 2 và 3. Hệ thống luận cứ là gì?
Lấy một số tác phẩm văn học chứng minh làm sáng tỏ luận điểm tác giả bàn bạc.


Tiết 2:
A. Bài cũ:
? Đặc điểm về nội dung và sứ mệnh của văn nghệ là gì?
B. Bài mới: GV chuyển tiếp
HS đọc từ :Lời gửi cuả nghệ thuật- Một cách sống của tâm hồn
? Nêu luận điểm 2 của bài viết?
? Muốn hiểu sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ, trước hết ta cần hiểu vì sao con người cần đến tiếng nói của văn nghệ? (HS tìm các dẫn chứng trong trang 13-14)
? Đọc bài thơ Từ ấy của Tố Hữu hoặc bài quê hương của Tế Hanh , hãy cho biết vì sao em yêu quí, trân trọng tác phẩm này?
- Văn nghệ giúp chúng ta tự nhận thức chính bản thân mình, giúp ta sống đầy đủ, phong phú hơn cuộc sống của chính mình
- Mỗi tác phẩm lớn rọi vào bên trong chúng ta một thứ ánh sáng riêng không bao giờ nhoà đi, ánh sáng ấy bây giờ biến thành của ta, chiếu toả lên mọi việc chúng ta sống, mọi con người chúng ta gặp, làm thay đổi hẳn mắt ta nhìn, óc ta nghĩ.. đem tới cho cả thời đại họ một cách sống của tâm hồn (chẳng hạn một số bài thơ, câu thơ của Tố Hữu trước CM Tháng Tám trong tập thơ Từ ấy, những bài phê bình của Hoài Thanh, Hoài Chân trong tập Thi nhân VN về các nhà thơ mới)
*.
2. Sức mạnh và ý nghĩa kỳ diệu của văn nghệ đối với đời sống Xh và với mỗi con người tiếp nhận văn nghệ.
Văn nghệ giúp ta
+ Tự nhận thức bản thân
+ Sống đầy đủ, phong phú tốt đẹp hơn
Tác phẩm văn học rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng
+ Chiếu tỏa mọi người, mọi việc
+ Thay đổi cách nhình cách nghĩ.
+ Đem tới cả thời đại cách sống tâm hồn

? Xác định các luận chứng mà người viết đưa ra làm tư liệu thuyết phục người đọc.
- GV: Người cần lao, người đi tù, người nhà quê lam lũ… một câu ca dao gieo vào lòng ta một ánh sáng lay động tình cảm khác thường… được cười, được khóc, vui buồn, hờn giận
? Văn nghệ có ý nghĩa sâu sa tốt đẹp với con người và cuộc sống như thế nào?
*Văn nghệ đối với quần chúng nhân dân:
- Đối với số đông những người cần lao, những người bị tù chung thân trong cuộc đời u tối vất vả, những người nhà quê lam lũ vất vả… khi thưởng thức tiếp nhận văn nghệ hình như họ biến đổi hẳn… Câu ca dao gieo vào bóng tối ấy một thứ ánh sáng lay động những tình cảm, ý nghĩ khác thường, được khóc thầm… làm cho tâm hồn họ được sống.
- Văn nghệ không thể xa rời cuộc sống nhất là cuộc sống nhân dân lao dộng- Những con người VN đang chiến đấu và sx trên khắp đất nước, đang làm tất cả để đưa cuộc kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi.

+ Văn nghệ không thể xa rời cuộc sống nhất là cuộc sống nhân dân lao động
+ Văn nghệ làm cho cuộc sống hàng ngày trở nên tươi mát, đỡ khắc khổ, như một món ăn tinh thần bổ ích không thể thiếu, giúp con ngươ
 
Gửi ý kiến
print