Giới thiệu một số bản đồ cổ thềm lục địa, biển Đông và hải đảo Việt Nam
(12:35:09 Ngày 17/02/2011)


 Bản đồ Đông Nam Á do Jodoeus Hondius thực hiện năm 1606.
Trên bản đồ An Nam quốc - đáng lẽ gọi là Việt Nam quốc mới đúng - Ngụy Nguyên ghi thêm nhiều địa danh các vương quốc phụ thuộc làm ranh giới chiếm phần lớn bên hữu ngạn sông Mê Kông nay thuộc Thái Lan. Ngoài biển Đông, Ngụy Nguyên ghi rõ Đông Nam hải, chứng tỏ chủ quyền của Việt Nam trên lục địa và biển cả rất là rộng lớn và được tôn trọng hiển nhiên.

Những bản đồ thế giới có vẽ Việt Nam, biển Đông với Hoàng Sa - Trường Sa và ghi bờ biển là ở Việt Nam
Từ khi Việt Nam giành được quyền tự chủ (939), chính quyền và tác giả Trung Hoa vẽ bản đồ về nước ta cũng khá nhiều, song chủ yếu là ở phần đất liền. Về biển Đông và hải đảo của Việt Nam, chúng tôi tạm thấy có ba bản đồ mô tả khá rõ: Đó là: 1) Bản đồ Giao Chỉ quốc - Giao chỉ dương trích từ sưu tập bản đồ Võ bị chí (thế kỷ XV). 2) Bản đồ diên cách Việt Nam Đông Đô - Việt Nam Tây Đô với Đông Dương đại hải của Ngụy Nguyên (1842). 3) Bản đồ An Nam quốc với Đông Nam hải cũng của Ngụy Nguyên (1842).
Sưu tập bản đồ Võ bị chí vẽ lại cuộc hành trình của Trịnh Hòa đã 7 lần, trong thời gian 1405 - 1433, đem hạm đội hùng mạnh vượt biển Đông Nam Á sang Ấn Độ Dương qua các nước Tích Lan, Ấn Độ, Ả Rập, vào Biển Đỏ rồi xuôi xuống bờ biển Nam Phi. Tới đâu ghi vẽ bản đồ ở đó. Đây trích bản đồ Võ bị chí vẽ năm 1621. Tới nước ta, bắc giáp Trung Hoa, nam giáp Chiêm Thành quốc, tây toàn núi non, đông là biển cả được ghi rõ Giao chỉ dương. Khi ấy nước ta tự xưng Đại Việt, Trung Quốc gọi là An Nam quốc. Tuy Võ bị chí vẫn gọi nước ta theo tên Giao Chỉ cổ đại, nhưng cũng tỏ ra tôn trọng chủ quyền của nước ta trên lục địa lẫn biển cả tức biển Đông.
Ngụy Nguyên ghi vẽ bản đồ diên cách Việt Nam khá chính xác: Việt Nam đông đô tức Đàng Ngoài xưa kia là Tượng Quân rồi Giao Chỉ. Việt Nam tây đô tức Đàng Trong xưa kia là Việt Thường - Nhật Nam - Lâm Ấp - Chiêm Thành rồi Quảng Nam… Ở ngoài khơi thuộc Việt Nam đông đô là quần đảo Vạn Lý Trường Sa tức quần đảo Vạn Lý Trường Sa của Việt Nam. Ngoài khơi biển cả được ghi rõ Đông Dương đại hải.
Trên bản đồ An Nam quốc - đáng lẽ gọi là Việt Nam quốc mới đúng - Ngụy Nguyên ghi thêm nhiều địa danh các vương quốc phụ thuộc làm ranh giới chiếm phần lớn bên hữu ngạn sông Mê Kông nay thuộc Thái Lan. Ngoài biển Đông, Ngụy Nguyên ghi rõ Đông Nam hải, chứng tỏ chủ quyền của Việt Nam trên lục địa và biển cả rất là rộng lớn và được tôn trọng hiển nhiên.
Bên Tây phương, người Hy Lạp phát triển rất sớm cách vẽ bản đồ trên các đường kinh tuyến và vĩ tuyến. Ptolémée đã viết sách Địa lý (Geographia) và vẽ bản đồ Cựu lục địa từ thế kỷ II. Nhưng phần Âu châu và Cận động thì khá đúng, còn phần Phi châu và Á đông thì sai sót nhiều. Đến thế kỷ VII, Hồi giáo phát sinh và phát triển mạnh ở Trung Đông. Người Ả Rập đi truyền giáo và giao thương khắp nơi, chủ yếu qua Afghanistan, Ấn Độ, Mã Lai, Indonesia và nam phần Phi Luật Tân. Tới giữa thế kỷ XII, Ash Sharif al Idrisi vẽ bản đồ Cựu lục địa. Đây là bản đồ vẽ lại năm 1553.
Năm 1492, Christophe Colomb nhân danh Tây Ban Nha phát hiện ra Tân thế giới tức Mỹ châu. Các nước Tây Âu đua nhau đi tìm vàng và chiếm lĩnh thị trường rồi thuộc địa. Năm 1497, Vasco de Gama nhân danh Bồ Đào Nha phát kiến đường sang Ấn Độ đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở nam Phi châu. Gama trở thành Phó vương Ấn Độ. Nhà hàng hải Affonso de Albuquerque chiếm đóng Goa năm 1510, Malacca năm 1511. Tomé Pires viết sách Suma Oriental cho biết năm 1523 mới khám phá ra bờ bể nước Giao Chỉ Chi Na (en 1523, les découvertes des côtes de la Cochinchine). Năm 1525, Diogo Ribeiro vẽ bản đồ nước ta với biển Đông và các quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa mang tên gọi là pracel rồi sau đổi thành Paracel (1). Từ đây đến suốt thế kỷ XIX, các nước Tây Âu thực hiện được nhiều bản đồ thế giới gồm cả 5 châu. Trong đó ghi tên nước ta là Giao Chỉ với cách phiên âm rất khác nhau tùy theo ngôn ngữ các dân tộc.



Trích bản đồ Petrus