Chào mừng quý vị đến với Thư viện Giáo án điện tử.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

Bài chơi chữ

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Nhật Sơn (trang riêng)
Ngày gửi: 15h:05' 25-11-2010
Dung lượng: 6.3 MB
Số lượt tải: 775
Số lượt thích: 0 người





GV: Phan Thò Höông
Chào mừng
quý thầy cô và các em học sinh
đến dự giờ môn Ngữ văn 7!
Trường THCS Phước Vinh
KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là điệp ngữ? Nêu tác dụng của điệp ngữ.
Khi nói hoặc viết, người ta dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu ) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh gọi là ĐiỆP NGỮ
Tìm điệp ngữ trong đoạn thơ sau:
Ta về mình có nhớ ta,
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi,
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
( Tố Hữu – Việt Bắc)
CÂU 1
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2:- Cĩ m?y d?ng di?p ng?? K? tn.
Cĩ 3 d?ng di?p ng? :
* Di?p ng? cch qung,
* Di?p ng? n?i ti?p,
* Di?p ng? chuy?n ti?p (vịng).
-Dạng điệp ngữ nào được dùng trong đoạn thơ sau?
Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang
Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.
( Đoàn Thị Điểm – Sau phút chia li)
Điệp ngữ cách quãng.
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ chuyển tiếp
d. Cả a và c
d. Cả a và c
Tuần 15: Bài 14:
Tiết PPCT: 59
Tiếng Việt
CHƠI CHỮ
Tuần 15:
BÀI 14 – TIẾT 59: CHƠI CHỮ
I. Thế nào là chơi chữ?
1) Ví dụ: ( SGK tr 163)










- Lợi 1: Lợi ích ( tính từ)
- Lợi 2, 3: Lợi (nướu) răng ( danh từ)
->Phaùt aâm gioáng nhau, nghóa khaùc nhau
-> Lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ.

-> Tạo sắc thái hài hước, dí dỏm,… làm câu văn hấp dẫn và thú vị.

-> Dựa vào hiện tượng đồng âm (a).

Chơi chữ.
2) Kết luận: Ghi nhớ 1:
(SGK /164)

Bà già đi chợ Cầu Đông,
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi1 chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:
Lợi2 thì có lợi3 nhưng răng không còn.

? Em có nhận xét gì về nghĩa của từ lợi
trong bài ca dao?

? Việc sử dụng từ lợi trên tạo nên
tác dụng của chơi chữ là gì?

? Việc sử dụng từ lợi ở cuối bài ca dao
là dựa vào hiện tượng nào?



Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt:
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
CHƠI CHỮ
CÂU HỎI THẢO LUẬN:
Em hãy tìm lối chơi chữ trong các ví dụ sau :
Sánh với Nava “ranh tướng” Pháp
Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.
(Tú Mỡ)
(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa
Mõi mắt miên man mãi mịt mờ.
(Tú Mỡ)
(3)Con cá đối bỏ trong cối đá
Con mèo cái nằm trên mái kèo
Trách cha mẹ em nghèo,
Anh nỡ phụ duyên em.
(Ca dao)
(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai
Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.
Mời cô mời bác ăn cùng,
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà. (Phạm Hổ)
Tuần 15: Tiết 59: Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
* Ví dụ: ( SGK/ 164)
Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:
Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp
Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.
( Tú Mỡ )
- Dùng từ ngữ đồng âm ;
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp
Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.
( Tú Mỡ )
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm) ;
Ranh (tướng) (tướng) ranh mãnh.

 Dùng lối nói trại âm  mỉa mai, giễu cợt tên chỉ huy quân sự Pháp.
Danh (tướng)  (tướng) giỏi,nổi tiếng.
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm);
(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa
Mõi mắt miên man mãi mịt mờ.
(Tú Mỡ)
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:


-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm) ;


(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa
Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.
(Tú Mỡ)
-Dùng cách điệp âm ;
Lặp lại liên tiếp phụ âm “m”
Dùng cách điệp âm.
CHƠI CHỮ
VUI ĐỂ HỌC
Tìm một bài hát nói về một thứ đồ chơi mà bé gái rất thích.
(Có sử dụng lối chơi chữ điệp âm)
BÚP BÊ BẰNG BÔNG.
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:

-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm);
Con cá đối bỏ trong cối đá,
Con mèo cái nằm trên mái kèo,
Trách cha mẹ em nghèo,
Anh nỡ phụ duyên em.
(Ca dao)
-Dùng cách điệp âm ;
CHƠI CHỮ
Ví dụ 3 :
Con cá đối bỏ trong cối đá,
Con mèo cái nằm trên mái kèo,
Trách cha mẹ em nghèo,
Anh n? phụ duyên em.
(Ca dao)
cá đối
cối đá
mèo cái
mái kèo
Dùng lối
nói lái.
cối đá
mèo cái
mái kèo
cá đối
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm) ;
Con cá đối bỏ trong cối đá,
Con mèo cái nằm trên mái kèo,
Trách cha mẹ em nghèo,
Anh nỡ phụ duyên em.
(Ca dao)
-Dùng cách điệp âm ;
 Cá đối-cối đá, mèo cái-mái kèo:Dùng lối nói lái.
-Dùng lối nói lái ;
CHƠI CHỮ
Xác định lối chơi chữ trong câu sau:
Trên trời rơi xuống mau co.
(Câu đố)
mau co
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:
Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm) ;
-Dùng cách điệp âm ;
-Dùng lối nói lái ;
Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,
Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.
Mời cô mời bác ăn cùng,
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.
(Phạm Hổ)
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:

-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm (gần âm);
-Dùng cách điệp âm ;
-Dùng lối nói lái ;
Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,
Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.
Mời cô mời bác ăn cùng,
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

Sầu riêng
Một loại quả ở Nam Bộ.
Dùng từ đồng âm.
Sầu riêng vui chung  dùng từ
trái nghĩa.
Tâm trạng buồn,khó thổ lộ.
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ thường dùng:

(1) Dùng từ đồng âm;
(2) Dùng lối nói trại âm (gần âm);
(3) Dùng cách điệp âm;
(4) Dùng lối nói lái;
(5) Dùng từ ngữ trái nghĩa,
Ví dụ(4’): Chị Xuân đi chợ mùa hè
Mua cá thu về, chợ hãy còn đông.
 Dùng từ đồng nghĩa

Ví dụ(4”): Những từ gần nghĩa trong họ nhà “tre”?:

gần nghĩa.

 Dùng từ gần nghĩa
CHƠI CHỮ
đồng nghĩa,

nứa, trúc, mai…
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:
1.Các lối chơi chữ thường dùng:

2.Sử dụng lối chơi chữ:
Chơi chữ được sử dụng trong cuộc sống thường ngày, trong văn thơ, đặc biệt là trong văn thơ trào phúng, trong câu đối, câu đố,…
CHƠI CHỮ
3. Kết luận:
Ghi nhớ 2: (SGK/165)
(1) Dùng từ đồng âm;
(2) Dùng lối nói trại âm (gần âm);
(3) Dùng cách điệp âm;
(4) Dùng lối nói lái;
(5) Dùng từ ngữ trái nghĩa,
gần nghĩa.
đồng nghĩa,
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ


Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,
Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.
Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,
Nay thét mai gầm rát cổ cha.
Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,
Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.
Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học,
Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.
(Lê Quý Đôn)
III. Luyện tập
1.Đọc bài thơ dưới đây và cho biết tác giả đã dùng những từ ngữ nào để chơi chữ:
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,
Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.
Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,
Nay thét mai gầm rát cổ cha.
Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,
Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.
Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học,
Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.
(Lê Quý Đôn)
III. Luyện tập:
1/165:
CHƠI CHỮ
* Dùng các từ gần nghĩa chỉ loài rắn: Liu điu, hổ lửa, mai gầm. ráo, lằn, roi, Trâu Lỗ, hổ mang.
* Trâu Lỗ 1: Tên loài rắn
Trâu Lỗ 2: Tên nước (Trung Hoa)
 Dùng hiện tượng đồng âm.
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


III. Luyện tập:
2/165:
Mỗi câu sau đây có những tiếng nào chỉ các sự vật gần gũi nhau? Cách nói này có phải chơi chữ không?
Trời mưa đất thịt trơn như mỡ,dò đến hàng nem chả muốn ăn.
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 : Tiếng Việt:
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


III. Luyện tập:
2/165: Câu sau đây có những tiếng nào chỉ các sự vật gần gũi nhau? Cách nói này có phải chơi chữ không?
Trời mưa đất thịt trơn như mỡ,dò đến hàng nem, chả muốn ăn.
CHƠI CHỮ
Các thực phẩm cheá biến từ thịt: Dò, nem, chả.
Dùng từ gần nghĩa.
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


III. Luyện tập:
3/ 165:
Một số cách chơi chữ trong sách báo:
Râu
MR: Ê bà,tui thử để râu kiểu này có đẹp không?
AD: Với hàm răng của ông, ông nên để “râu trăng” sẽ hạp!
MR: Là râu hình mặt trăng á hả?
AD: Không, “râu trăng” là để đi với…răng trâu đó!
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


III. Luyện tập:
4/166:
Trong bài thơ “Cảm ơn người tặng cam”, Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ nào?
Cám ơn bà biếu gói cam1,
Nhận thì không đúng, từ làm sao đây?
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,
Phải chăng khổ tận đến ngày cam2 lai?
Thành ngữ Hán Việt: “Khổ tận cam lai”,
( khổ: đắng, tận: hết, cam: ngọt, lai: đến).
nghĩa bóng : “hết khổ đến lúc ngoït buøi”
CHƠI CHỮ
Tuần 15 Tiết 59 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

II. Các lối chơi chữ:


III. Luyện tập:
4/166:
Trong bài thơ “Cảm ơn người tặng cam”, Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ nào?
Cám ơn bà biếu gói cam (1),
Nhận thì không đúng, từ làm sao đây?
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,
Phải chăng khổ tận đến ngày cam(2) lai?
Cam (1): quả cam

Dùng từ đồng âm.
Cam (2): ngọt
CHƠI CHỮ

1
2
3
4
5
Có 6 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu đối sau?
Cô gái mồm to xuống bể mò tôm.
Có 6 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau:
Kiến bò trên đĩa thịt bò
Có 6 chữ: Lối chơi chữ được sử dụng trong câu thơ sau:
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia…
( bà huyện Thanh Quan)
Có 6 chữ: Đây là lối chơi chữ gì trong câu sau:
Cô Cẩm cầm cái chổi chọc chú chuột chù chết cứng....
Có 9 chữ: Lối chơi chữ nào được sử dụng trong câu sau:
Da trắng vỗ bì bạch
Rừng sâu mưa lâm thâm.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Thử taøi câu đố sau đây:
Có con mà chẳng có cha
Có lưỡi, không miệng, đó là vật chi?
Phân tích lối chơi chữ trong câu đố trên?
Con dao
chơi chữ đồng âm:con (cái),con (dao).
DẶN DÒ :
Học thuộc bài chơi chữ,
SƯU TẦM THÊM CÁC LỐI CHƠI CHỮ
Chuẩn bị cho tiết chuẩn mực sử dụng từ.
Xin chân thành
cám ơn quý thầy cô
và các em học sinh
đến tham dự
No_avatar

o dau co bien vayLa hét

 

No_avatar

 bai giao an choi chu xem ko hieu

giup toi voiKhóc 

 
Gửi ý kiến

↓ CHÚ Ý: Bài giảng này được nén lại dưới dạng RAR và có thể chứa nhiều file. Hệ thống chỉ hiển thị 1 file trong số đó, đề nghị các thầy cô KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI NHẬN XÉT  ↓

print