Vận dụng phương pháp khai thác bản đồ trong dạy - học địa lí


(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Cao Thị Huong
Ngày gửi: 16h:57' 18-12-2012
Dung lượng: 20.9 KB
Số lượt tải: 99
Số lượt thích: 0 người
Chuyên đề môn địa lý
Vận dụng phương pháp khai thác bản đồ trong dạy học địa lí.
I/ Cơ sở lí luận:
Sử dụng kênh hình trong dạy -học dịa lí gắn với bản đồ , biểu đồ, tranh ảnh, bảng số liệu thống kê, trong đó việc sử dụng và khai thác bản đồ là một bộ phận quan trọng trong hầu hết các tiết dạy –học địa lí. Bản đồ là nguồn tri thức địa lí phong phú, là hình ảnh thu nhỏ về các mặt tự nhiên , kinh tế, xã hội của các quốc gia và thế giới. Bản đồ phản ánh sự phân bố nét đặc trưng và mối quan hệ địa lí mà không một công cụ nào có thể thay thế. Qua bản đồhọc sinh có thể phát hiện tri thức và phát triển tư duy địa lí.Vậy khai thác bản đồ như thế nào cho có hiệu quả? Sau đây tôi xin được trao đổi một số vấn đề qua thực tế giảng dạy trong việc vận dụng phương pháp trên.
II/ Vận dụng phương pháp khai thác bản đồ trong dạy –học địa lí.
1/ Hướng dẫn học sinh:
Để khai thác bản đồ có hiệu quả học sinh cần được hướng dẫn trước:
-Cách đọc bản đồ, hiểu các quy ước, kí hiệu trên bản đồ.
-Định hướng trên bản đồ(theo phương kinh tuyến, vĩ tuyến).
-Biết mô tả bản đồ: Xác định được vị trí, tình hình phân bố , nết đặc trưng.
-Biết cách giải thích trên bản đồ: Vạch ra được mối quan hệ nhân quả giữa các mặt kinh tế, xã hội ,hàm chứa trên bản đồ.
2/ Cách khai thác bản đồ:
a/ Tiến hành trong giờ học bài mới:
+ Phần chuẩn bị:
-Chuẩn bị cho giáo viên: Những bản đồ cần thiết cho tiết học(có thể vẽ to lược đồ trong sgk) để bổ sung thêm nguồn bản đồ in sẵn còn thiếu.(nếu có).
- Chuẩn bị cho học sinh: Để chuẩn bị cho nội dung tiết học tôi cho học sinh xem nội dung bài mới, quan sát lược đồ và các kí hiệu trên lược đồ.
+ Thực hiện:
Hướng dẫn học sinh quan sát và khai thác từ bản đồ treo tường ,lược đồ trong sách giáo khoa với các nội dung bài học.
Ví dụ: *Về địa lí tự nhiên: Học sinh có thể khai thác từ bản đồ tất cả các yếu tố tự nhiên
Vị trí địa lí: Dựa vào hệ thống kinh, vĩ tuyến, các khu vực tiếp giáp. Để rút ra được đặc điểm và ý nghĩa của vị trí địa lí.
Địa hình: Xác định vị trí ,phân tích đặc điểm các miền tự nhiên qua các ước hiệu màu sắc.
Khí hậu: Dựa vào tọa độ địa lí,kết hợp địa hình, vị trí địa lí của các khu vực gần hay xa biển.để rút ra đặc điểm khí hậu.
Sông ngòi: Dựa vào bản đồ nhận biết các hệ thống sông,nhận xét sự phân bố mạng lưới sông ngòi.
* Địa lí kinh tế: Dựa vào bản đồ học sinh nhận xét sự phân bố dân cư,phân bố các đô thị.
Phân bố sản xuất của các ngành kinh tế
Trong quả trinhkhai thác bản đồ , giáo viên sẽ đặt ra các câu hỏi, gợi ý theo trình tự hợp lí chặt chẽ ,để từng bước hướng dẫn học sinh phát hiện kiến thức và phát triển tư duy.Các câu hỏi có thể phát huy tính tích cực của 3 đối tượng học sinh.
Những câu hỏi có tính mô tả giành cho học sinh trung bình.
-Những câu hỏi phân tích, giải thích giành cho học sinh khá giỏi.
Như vậy tùy theo nội dung từng bài, kết hợp sử dụng những giáo cụ trực quan, bản đồ sẽ giúp học sinh nắm bắt kiến thức địa lí một cách dễ dàng hơn.
b/Vận dụng trong kiểm tra bài cũ:
+Kiểm tra đầu giờ: Học sinh dựa vào bản đồ để trình bày kiến thức cũ.
Ví dụ: Dựa vào bản đồ Việt nam : Xác định vị trí địa lí? Vị trí đó có ý nghĩa gì đối với sự phát trển kinh tế xã hội ?
Dựa vào bản đồ địa hình Việt nam : Xác đinh các dãy núi chạy theo 2 hướng chính: Hướng TB-ĐN, hướng vòng cung?
Dựa vào bản đồ sông ngói Việt nam em có nhận xét gì về mạng lưới sông nước ta?
+Kiểm tra viết: Các bài kiểm tra 15p hoặc kiểm tra 1 tiết tôi cho học sinh trả lời trên bản đồ in sẵn hoặc sử dụng Át lát.
Ví dụ: Điền vào bản đồ các trung tâm công nghiệp và các ngành trong mỗi trung tâm?
Dựa vào bản đồ phân bố dân cư Việt nam : Cho biết tình hình phân bố dân cư nước ta? Giải thích?
Dụa vào bản đồ xác định các vùng trồng lúa, trồng cây