Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ

(Bài giảng chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Thiều Hồng Nhung
Ngày gửi: 04h:55' 28-11-2012
Dung lượng: 27.6 KB
Số lượt tải: 554
Số lượt thích: 0 người

GIÁO ÁN
Tên bài: Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ
Tên giáo sinh: Thiều Thị Hồng Nhung
Lớp: Văn học k7
Tên giáo viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Hải
Ngày 16 tháng 11 năm 2012
Mục đích, yêu cầu:
Kiến thức:
+ Ôn tập, củng cố và nâng cao sự hiểu biết về hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ.
Kĩ năng:
+ Tích hợp vốn sống, vốn văn chương đã học vào với các bài làm văn với các bài tự sự có yếu tố miêu tả.
+ Rèn luyện kỹ năng nhận biết và vận dụng hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ.
Phương tiện, phương pháp giảng dạy
Phương tiện giảng dạy:
+ Gv: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, thiết kế bài giảng…
+Hs: Sách giáo khoa, vở soạn văn, sách bài tập…
Phương pháp giảng dạy:
+ Kết hợp nhiều phương pháp: Thảo luận, nêu vấn đề, gợi mở…
Tiến trình dạy học
Ổn định lớp
Kiểm tra sĩ số:
Kiểm tra bài cũ
Không kiểm tra bài cũ
Tiến trình bài mới
Lời vào bài:
Trong chương trình Ngữ văn ở THCS, các em đã được tìm hiểu qua về hai biện pháp tu từ là ẩn dụ và hoán dụ. Trong tiết học hôm nay chúng ta sẽ vận dụng những kiến thức đó để làm tốt các dạng bài tập liên quan đến hai biện pháp tu từ này.
Tiến trình bài học
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cần đạt
Thời gian

Gv: Để hình dung lại kiến thức đã học trong chương trình lớp dưới, cô đưa ra hai ví dụ sau:
+ VD1:
“ Về thăm nhà Bác làng Sen
Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng”
( Nguyễn Đức Mậu)
+ VD2:
“Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.”
(Minh Huệ)
Gv: Ở ví dụ 1, các từ “thắp”, “lửa hồng” dùng để chỉ sự vật hoặc hiện tượng nào?
Hs: suy nghĩ trả lời
+ Thắp: chỉ sự nở hoa
+ Lửa hồng: chỉ màu đỏ của hoa râm bụt.
Màu đỏ của hoa râm bụt được so sánh như đốm lửa hồng vì chúng có sự tương đồng với nhau về hình thức bên ngoài: màu sắc. Sự “nở hoa” được so sánh với hành động “thắp” vì giữa chúng có sự tương đồng về cách thưc thực hiện.
Gv: trong ví dụ 2, “người cha” được dùng để chỉ ai? Vì sao có thể ví như vậy?
Hs: Suy nghĩ trả lời: Người Cha trong câu thơ được dùng để chỉ Bác Hồ, bởi Bác Hồ và người cha có những phẩm chất giống nhau. Đó là Bác yêu thương nhân dân, hết lòng vì nhân dân cũng như một người cha hết lòng vì con cái.
Gv: trong hai ví dụ trên mà chúng ta vừa đi phân tích, người ta gọi đó là phép tu từ ẩn dụ. Vậy ẩn dụ là gì?
Hs: trả lời
Gv: nhận xét, rút ra khái niệm chung. Có thể hiểu đơn giản là ẩn dụ chính là sự so sánh ngầm trong đó vế A được ẩn đi.
Gv: Trong ví dụ 1, sự vật và hiện tượng được so sánh với nhau dựa trên sự tương đồng về hình thức và cách thức thực hiện. Ở Ví dụ 2 đó là sự tương đồng về phẩm chất.
Vì vậy mà người ta có thể phân loại phép tu từ ẩn dụ thành nhiều kiểu khác nhau nhưng trong đó có 4 kiểu thường gặp.






Gv: Cô có ví dụ sau:
VD1:
“Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm”.
Từ “bàn tay” gợi cho em sự liên tưởng gì?
Hs: Từ “bàn tay” là một bộ phận của cơ thể con người, được dùng để lao động và nó chỉ người lao động nói chung.
VD2:
“Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.
-Gv: từ “Một cây”, “ba cây” là những từ chỉ số lượng. Nó rất cụ thể. Chúng gợi cho em sự liên tưởng gì?
-Hs: Một cây: số lượng ít
Ba cây: số lượng nhiều hơn
Ý nghĩa: Một người đơn lẻ không làm được việc lớn lao. Phải đoàn kết nhiều người với nhau để tạo ra sức mạnh.
-Gv: Qua ví dụ trên thì em hiểu hoán dụ là gì?
-Hs suy nghĩ trả lời.















Gv: để củng cố lượng kiến thức vừa học, chúng