Giáo án Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX


(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phù Du
Ngày gửi: 17h:59' 27-11-2011
Dung lượng: 143.5 KB
Số lượt tải: 390
Số lượt thích: 0 người
Giáo án
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỶ XIX
(2 tiết)
SGK Ngữ Văn 10, tập 1, NXB GD, 2008
I. Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này, HS cần đạt những mục tiêu sau:
1. Kiến thức
- Hiểu được một cách khái quát các kiến thức cơ bản về: các thành phần, các giai đoạn phát triển và những đặc điểm lớn về nội dung và nghệ thuật của VHVN từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX.
2. Kĩ năng
- Có kỹ năng phân tích, tổng hợp, phát hiện và chứng minh các luận điểm của bài văn học sử một cách có hệ thống.
3. Thái độ
- Có lòng yêu mến, trân trọng di sản văn học dân tộc.
II. Phương tiện, phương pháp dạy học
1. Phương pháp dạy học
- Phương pháp diễn giảng, đàm thoại.
2. Phương tiện dạy học
- Phương tiện
+ Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án.
+ Bảng viết, máy chiếu.
- Tư liệu:
+ Mẫu chữ Nôm để trình chiếu hoặc in cho học sinh.
+ Bản chụp một số tác phẩm: Đại Việt sử ký…
- Học liệu (dành cho sự chuẩn bị của giáo viên): Giáo trình văn học dân gian Việt Nam – Nguyễn Bích Hà (NXB ĐH Sư Phạm); Thiết kế bài giảng Ngữ Văn 10, tập 1 – Nguyễn Văn Đường (NXB HN); Phân tích tác phẩm Ngữ Văn 10 – Trần Nho Thìn (NXB GDVN); Kỹ năng đọc – hiểu văn bản Ngữ Văn 10 – Nguyễn Kim Phong (NXB GDVN); Phân tích bình giảng tác phẩm văn học nâng cao 10 – Nguyễn Khắc Phi (NXB GDVN).
III. Yêu cầu học sinh chuẩn bị
- Trả lời các câu hỏi trong phần Hướng dẫn học bài.
- Viết những vấn đề khó hiểu ra giấy để hỏi GV.
IV. Tiến trình dạy học
Tiết 1
1. Ổn định tổ chức lớp học
2. Kiểm tra bài cũ
3. Giới thiệu bài mới
Với chiến thắng oanh liệt của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, dân tộc ta đã bước vào một kỉ nguyên mới. Từ đây, nước ta bắt đầu xây dựng chế độ phong kiến độc lập tự chủ. Bên cạnh dòng VHDG, VH viết bắt đầu hình thành và phát triển. Nền VHVN từ thế kỉ X đến hết thế kỷ XIX được gọi là VH trung đại. Vậy diện mạo của nền VH ấy như thế nào? Hôm nay, cô trò ta cùng tìm hiểu qua bài: Khái quát VHVN từ thế kỉ X đến hết thế kỷ XIX.
4. Dạy bài mới
Yêu cầu cần đạt
Hoạt động của GV
HĐ của HS

I. Các thành phần của VH từ thế kỉ X- XIX:
- Hai thành phần chủ yếu:
+ VH chữ Hán
+ VH chữ Nôm.

- Chữ quốc ngữ xuất hiện vào khoảng thế kỉ XVII, VH chữ quốc ngữ xuất hiện vào giai đoạn cuối của VHTĐ nhưng thành tựu chưa đáng kể, chưa được coi là một bộ phận của VHTĐ.
1. Văn học chữ Hán:
- Là các sáng tác bằng chữ Hán của người Việt.
- Thể loại: chủ yếu tiếp thu từ các thể loại của VH Trung Quốc:
- VD: Chiếu: Chiếu dời đô (Lí Công Uẩn), Biểu: Biểu tạ ơn (Nguyễn Trãi), Hịch: Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn), Cáo: Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi), Truyện truyền kì: Truyền kì mạn lục (Nguyễn Dữ), Kí sự: Thượng kinh kí sự (Lê Hữu Trác), Tiểu thuyết chương hồi: Hoàng Lê nhất thống chí (Ngô gia văn phái), Phú: Bạch Đằng giang phú (Trương Hán Siêu), Thơ cổ phong, thơ Đường luật của Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương,...
( VH chữ Hán đạt được những thành tựu nghệ thuật to lớn.
2. VH chữ Nôm:
- Chữ Nôm là thứ chữ viết cổ do người Việt dựa vào chữ Hán để sáng tạo ra để ghi âm tiếng Việt.
- VH chữ Nôm là các sáng tác bằng chữ Nôm của người Việt, ra đời từ khoảng cuối thế kỉ XIII, tồn tại và phát triển đến hết thời kì VHTĐ.

- Thể loại: chủ yếu là thơ.
+ Các thể loại tiếp thu của VH Trung Quốc: phú, văn tế, thơ Đường luật.
+ Các thể loại VH dân tộc: ngâm khúc, truyện thơ, hát nói, thơ Đường luật thất ngôn xen lục ngôn.
- Các tác giả, tác phẩm VH chữ Nôm tiêu biểu: Nguyễn Trãi: Quốc âm thi tập, Nguyễn Du: Truyện Kiều, Văn chiêu hồn,..., Đoàn Thị Điểm: Chinh phụ ngâm, Nguyễn Đình Chiểu: Lục Vân Tiên,...

( Sự song song tồn tại